Εγγραφή: Αναρτήσεις | Σχόλια |
buy essay
buy essay

Κατηγορία: ΟΜΙΛΙΕΣ

Ομιλία στη Βουλή για το πολιτικό μνημόσυνο του Ελ. Βενιζέλου για τα 150 χρόνια από την γέννηση του

Κες και Κ οι συνάδελφοι,

Τιμούμε σήμερα, 150 χρόνια από την γέννηση του, την μνήμη ενός μεγάλIMG_2012_07_08_326ου Έλληνα, του Ελ. Βενιζέλου, ο οποίος, διαθέτοντας αναμφίβολη πολιτική ευφυΐα, διπλωματική επιδεξιότητα, αλλά και επικοινωνιακό χάρισμα, όπως και διαπροσωπική γοητεία την οποία ασκούσε ακόμα και στους αντιπάλους του, κατάφερε σε μια συγκρουσιακή εποχή αναδιάταξης του διεθνούς στερεώματος, να συνδέσει το όνομα του με τις τύχες του νεοελληνικού κράτους και να ανασύρει την παραπαίουσα Ελλάδα από την αφάνεια, μετασχηματίζοντας τη σε υπολογίσιμη Ευρωπαϊκή δύναμη.

Ο Γάλλος πρωθυπουργός Κλεμανσώ, σε απόσπασμα των εντυπώσεών του από ταξίδι του στην Κρήτη την άνοιξη του 1899, όπου γνώρισε τον Ελευθέριο Βενιζέλο, γράφει: «… δεν θα σας μιλήσω για το μεγαλείον της Ακροπόλεως, ούτε θα σας ζαλίσω με καμιά αρχαιολογική ομιλία […]. Δεν μπορείτε να μαντεύσετε ποια ήτανε  η πιο ενδιαφέρουσα ανακάλυψή μου στο νησί, κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον από τις λαμπρότητες των ανασκαφών. Θα σας το πω. Ήταν ένας νεαρός δικηγόρος της Κρήτης, κάποιος κύριος Βενεζουέλος… Βενιζέλος; Ειλικρινώς δεν κατόρθωσα να συγκρατήσω το όνομά του, αλλά είμαι βέβαιος πως σε λίγα χρόνια όλη η Ευρώπη θα μιλάει γι’ αυτόν». H διορατικότητα του Κλεμανσώ επιβεβαιώθηκε πανηγυρικά.

Το έντονο ενδιαφέρον του Ελ. Βενιζέλου για τα κοινά γρήγορα τον ώθησε να αναμειχθεί στην τοπική πολιτική σκηνή και να προσφέρει τις υπηρεσίες του στον κρητικό λαό: τον Απρίλιο του 1889 διενεργήθηκαν εκλογές και ο Ελευθέριος, σε ηλικία μόλις 25 ετών, εξελέγη βουλευτής της κρητικής Βουλής με το κόμμα των Ξυπόλυτων. Οι ηγετικές του ικανότητες αναδείχθηκαν κατά την επανάσταση του 1897, ενώ την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας (1898-1912) συνέβαλε στη διαμόρφωση του Κρητικού Συντάγματος, συγκρούσθηκε με τον Αρμοστή Γεώργιο και πρωτοστάτησε στην ένοπλη επανάσταση στο Θέρισο (1905). Η Ένωση μπορεί να μην επιτεύχθηκε τότε, όμως ο δεσποτισμός είχε ηττηθεί και ο δρόμος για μια δημοκρατική διακυβέρνηση στην Κρήτη είχε ανοίξει.

Ο Eλ. Βενιζέλος είχε αποδείξει περίτρανα τις πολιτικές ικανότητές του στη γενέτειρά του.

Μετά το στρατιωτικό κίνημα στο Γουδή (1909), η ηγεσία του Στρατιωτικού Συνδέσμου κάλε-σε τον κρητικό πολιτικό στην πρωτεύουσα. Ο αθηναϊκός λαός τον υποδέχθηκε πανηγυρικά και στις βουλευτικές εκλογές της 28ης Νοεμβρίου 1910, ως αρχηγός του νεοϊδρυθέντος Κόμματος των Φιλελευθέρων, επικράτησε με ευκολία. Έτσι, σε ηλικία 46 ετών, ο Ελευθέριος Βενιζέλος ορκίσθηκε πρωθυπουργός της Ελλάδας. Από τότε και μέχρι τον θάνατό του κατέλαβε επτά φορές το πρωθυπουργικό αξίωμα, συνολικά για χρονικό διάστημα δώδεκα ετών και πέντε μηνών.

Παρά το γεγονός ότι η κατάσταση που παρέλαβε ήταν χαοτική, ο Βενιζέλος αντιλήφθηκε εγκαίρως τις σύνθετες μεταβολές που συντελούνταν στην ελληνική κοινωνία στις αρχές του 20ού αιώνα. Έθεσε σε εφαρμογή ένα ευρύ πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων σε όλους τους τομείς για την πολιτική και οικονομική ανόρθωση της Ελλάδας, που όμοιό του δεν είχε δει η χώρα στα ογδόντα χρόνια του ελεύθερου βίου της. Η εκσυγχρονιστική πολιτική βούληση της Κυβέρνησής του, βασισμένη στις αρχές του εκδημοκρατισμού της πολιτικής ζωής, του σεβασμού των ατομικών ελευθεριών και της κοινωνικής δικαιοσύνης, από-τυπώθηκε στο Σύνταγμα του 1911, στο οποίο αποκρυσταλλώθηκε το όραμά του για συνολική θεσμική ανασυγκρότηση της χώρας, με βασικές συνιστώσες την αγροτική και εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, τη συνδικαλιστική οργάνωση της εργατικής τάξης και τη δυναμική ανάδειξη της αστικής επιχειρηματικής τάξης.

Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, ο μεγάλος πολιτικός συνέδεσε το όνομά του με τον διπλασιασμό των εδαφών της χώρας μετά τη νικηφόρα έκβαση των απελευθερωτικών πολέμων του 1912-1913 κατά των Τούρκων και των Βουλγάρων. Με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου, στις 10 Αυγούστου 1913, η Ελλάδα σχεδόν διπλασίασε την εδαφική της έκταση, εμφανίζοντας πληθυσμιακή αύξηση της τάξης του 80%.

Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Βενιζέλος πρότεινε την είσοδο της Ελλάδας στον πόλεμο την πιο δύσκολη ώρα, τον Αύγουστο του 1914, και πέτυχε  τη συμμετοχή της χώρας στον σκληρό πυρήνα των νικηφόρων δυνάμεων της Αντάντ, εξασφαλίζοντας τη συμμαχική υποστήριξη στους εθνικούς στόχους. Στις διαπραγματεύσεις της ειρήνης που ακολούθησαν, ο Βενιζέλος πέτυχε έναν πραγματικό διπλωματικό θρίαμβο, προωθώντας τις αλυτρωτικές διεκδικήσεις της χώρας: τον Αύγουστο 1920 υπεγράφη στο Παρίσι η Συνθήκη των Σεβρών, με τη οποία αναγνωριζόταν η προσάρτηση στην Ελλάδα της Ανατολικής Θράκης και της χερσονήσου της Καλλίπολης. Επίσης, αναγνωριζόταν στην Ελλάδα δικαίωμα πολιτικής και στρατιωτικής διακυβέρνησης επί της Σμύρνης και της ενδοχώρας της και δυνατότητα, κατόπιν δημοψηφίσματος μετά από  μία πενταετία, να ενσωματωθεί η περιοχή στο ελληνικό κράτος.

Είχε πλέον κερδίσει την καθολική αναγνώριση και το σεβασμό μεταξύ των ηγετών του δυτικού κόσμου, ενώ ο ευρωπαϊκός τύπος των αποθέωνε. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Ουίνστον Τσώρτσιλ, στο βιβλίο του «The World Crisis», τονίζει ότι «οι προσωπικές του ικανότητες, το γόητρό του, οι περίφημες υπηρεσίες που προσέφερε στους Συμμάχους τού εξασφάλισαν μία θέση ισότητας με τους ηγέτες των σπουδαιότερων νικητριών χωρών και μαζί του η χώρα ανέβηκε σε ιλιγγιώδη ύψη και ατένιζε εκθαμβωτικούς ορίζοντες».

Παρά τη συνεχή ανοδική πορεία του και τη διεθνή ακτινοβολία του, στο εσωτερικό μέτωπο δυστυχώς η έκρυθμη πολιτική κατάσταση οδήγησε σύντομα σε αστάθεια και αναταραχές. Πρώτος κακός οιωνός για το τι θα επακολουθούσε υπήρξε η απόπειρα δολοφονίας του από απότακτους φιλοβασιλικούς αξιωματικούς στον σιδηροδρομικό σταθμό της Λυών στη γαλλική πρωτεύουσα, μόλις δύο ημέρες μετά την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών. Μια σειρά ατυχών περιστατικών, όπως η δολοφονία του Ίωνος Δραγούμη, ενός από τα επιφανέστερα στελέχη της αντιπολίτευσης, καθώς και ο θάνατος του βασιλιά Αλέ-ξανδρου, ο οποίος είχε διαδεχθεί τον πατέρα του Κωνσταντίνο στον ελληνικό θρόνο, σε συνδυασμό με την κόπωση που είχε επιφέρει η μικρασιατική εκστρατεία, αναζωπύρωσαν τον εθνικό διχασμό. Τα εμφύλια πάθη δημιουργούσαν αποπνικτική πολιτική ατμόσφαιρα. Ο Ελ. Βενιζέλος δεν δίστασε να πάρει τις αποφάσεις του: η κατά-σταση έπρεπε να ξεκαθαριστεί με προσφυγή στον λαό. Οι εκλογές ορίστηκαν για τον Νοέμβριο του 1920. Μετά τη συντριπτική ήττα του κόμματος των φιλελευθέρων, ο Βενιζέλος αυτοεξορίστηκε στο Παρίσι.

Οι «Times» του Λονδίνου έγραψαν στις 17 Νοεμβρίου 1920, ότι «οι ψηφοφόροι […] απέ-πεμψαν από την εξουσία τον μεγάλο πολιτικό και πατριώτη που τους ανύψωσε από την κατάσταση της αδυναμίας και της διάλυσης, στην οποία τους βρήκε, σχεδόν στη θέση μιας Μεγάλης Δυνάμεως. Δεν μπορούμε να θυμηθούμε από την εποχή του Αριστείδη πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα λαϊκής αγνωμοσύνης ή λαϊκής αφροσύνης».

Μετά την καταστροφή της Σμύρνης και την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου το 1922, η νέα κυβέρνηση των Αθηνών απευθύνθηκε στον Ελευθέριο Βενιζέλο και πάλι, για να αναλάβει την εκπροσώπηση της χώρας στις διαπραγματεύσεις που διεξάγονταν στη Λωζάννη για τη συνθήκη ειρήνης με την Τουρκία. Ο μεγάλος ηγέτης δεν δίστασε και πάλι να προσφέρει αναντικατάστατες εθνικές υπηρεσίες: παρά τη δυσχερή θέση στην οποία ευρισκόταν η χώρα, η διπλωματική μαεστρία του ηγέτη Βενιζέλου οδήγησε στην υπογραφή μιας «έντιμης ειρήνης», η οποία καθόρισε τα οριστικά σύνορα της Ελλάδας με την Τουρκία.

Στην κεντρική πολιτική σκηνή ο Βενιζέλος επανήλθε το 1928. Η τελευταία τετραετία της διακυβέρνησής του (1928-1932), σε μία ιδιαίτερα δύσκολη φάση για την παγκόσμια οικονομία, ήταν περίοδος σταθερότητας και δημιουργίας. Η Ίδρυση της Αγροτικής Τράπεζας, του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Εθνικού Θεάτρου, καθώς και η ανέγερση 3.000 σχολικών αιθουσών συγκαταλέγονται μεταξύ των σημαντικών πρωτοβουλιών της πολιτικής του. Κορυφαία επιτυχία του στο εξωτερικό μέτωπο υπήρξε το Ελληνοτουρκικό Σύμφωνο Φιλίας (30 Οκτωβρίου 1930).

Ωστόσο, για ακόμη μία φορά ο Βενιζέλος έπεσε θύμα της αναζωπύρωσης των πολιτικών παθών: την ήττα στις εκλογές του 1933 ακολούθησε η δολοφονική επίθεση που δέχτηκε την 6η Ιουνίου 1933.

Στις 18 Μαρτίου του 1936 ο εθνάρχης άφηνε την τελευταία του πνοή στο ιστορικό διαμέρισμα της οδού Μποζόν 22 στο Παρίσι. Έφευγε από τη ζωή με το πικρό συναίσθημα του εξοστρακισμού, με βαθιά και ουσιαστική αγωνία για το μέλλον της Ελλάδας και της Ευρώπης, αλλά και με νοσταλγία για την Κρήτη.

Η σορός του μεταφέρθηκε κατ’ ευθείαν στην Κρήτη, υπό τον φόβο επεισοδίων στην Αθήνα. Ο θάνατός του προκάλεσε παγκόσμια συγκί-νηση και σχολιάστηκε από κορυφαίους πολιτικούς, συγγραφείς, δημοσιογράφους και ιστορικούς. Στα Χανιά, πάνδημος ο Κρητικός λαός, και όχι μόνο, αποχαιρέτισε το τέκνο της κρητικής γης, που άλλαξε τη μοίρα και τον χάρτη της πατρίδας. Ενταφιάστηκε στο Ακρωτήρι, σε μια ειδυλλιακή τοποθεσία με θέα την πόλη των Χανίων, εκεί που το 1897 ο ίδιος ύψωσε τη σημαία της κρητικής ελευθερίας και έγραψε την πρώτη μεγάλη σελίδα μιας τρικυμιώδους και μεγαλοπρεπούς πολιτικής στα-διοδρομίας.

Ήταν το τέλος της πορείας ενός ανθρώπου ευφυούς, ο οποίος συνδύαζε την τόλμη με τη μετριοπάθεια, τον αυθορμητισμό με τη σύνεση, την επαναστατικότητα με τη διπλωματικότητα. Πάνω απ’ όλα, όμως, διακρινόταν από τον ρεαλισμό και την ειλικρίνεια: παρά το γεγονός ότι είχε την ικανότητα να σαγηνεύει με τη ρητορική του και την προσωπικότητά του τα πλήθη, ουδέποτε κατέφυγε στις ατραπούς του καταστροφικού λαϊκισμού, αλλά πάντοτε επέλεγε την οδό της ευθύτητας και είχε την ικανότητα να επιβάλλει τις απόψεις του με τη δύναμη του λόγου.

Ως πολιτικός ανήρ ο Βενιζέλος ήταν ειρηνιστής. Τον διακατείχε το πάθος της επικράτησης της ειρήνης στον πολύπαθο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου και ευρύτερα στην Ευρώπη. Οι επιτυχημένες πρωτοβουλίες του για συνεννόηση και ειρηνική επίλυση των διαφορών στα Βαλκάνια αποτελούν γεγονότα υψίστης διεθνούς εμβελείας και ιστορικής σπουδαιότητας.

Ήταν και οραματιστής, που ατένιζε το μέλλον πολύ μπροστά από την εποχή του. Οραματίστηκε ακόμη και την ηνωμένη Ευρώπη, η ιδέα της οποίας τον συγκινούσε. Σε μία από τις συνεντεύξεις του πάνω στο θέμα, τον Οκτώβριο του 1929, τόνιζε «Νομίζω ότι αι Ηνωμέναι Πολιτείαι της Ευρώπης θα αντιπροσωπεύουν, έστω και άνευ της Ρωσίας, μιαν δύναμιν αρκετά ισχυράν να προαγάγη εις ευχάριστον σημείον την ευημερίαν και των άλλων ηπείρων».

Σήμερα, σε καιρούς μεταιχμιακούς, στους οποίους η χώρα μας πασχίζει να εξέλθει από την οικονομική κρίση και να ανασυγκροτηθεί θεσμικά και οργανωσιακά, το έργο και οι πολιτικές υποθήκες του εθνάρχη Βενιζέλου, πέρα από το αναμφίβολο ιστορικό τους ενδιαφέρον, λειτουργούν ως πηγή διδαγμάτων για το παρόν και το μέλλον της χώρας μας.

Η Βουλή των Ελλήνων, τιμώντας τη μνήμη του Ελ. Βενιζέλου, στο πλαίσιο του εορτασμού της επετείου των 150 χρόνων από τη γέννησή του, συνδιοργανώνει με το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών & Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος», του οποίου ιδρυτικό μέλος είναι η Βουλή των Ελλήνων, και το Μουσείο Μπενάκη έκθεση με θέμα «Ελευθέριος Βενιζέλος, ο διπλωμάτης & ο επαναστάτης: Πτυχές από τη δράση του». Μέσα από επιλεγμένα αντικείμενα, έργα τέχνης, φωτογραφίες, έγγραφα, επιστολικά δελτάρια και έντυπα της εποχής από τις συλλογές των τριών εμπλεκομένων φορέων επιδιώκεται να φωτισθούν δύο αντιφατικές φαινομενικά, αλλά αγαστά συνυπάρχουσες πτυχές της προσωπικότητας και της δημόσιας δράσης του σπουδαίου πολιτικού. Τα εγκαίνια της έκθεσης θα γίνουν σήμερα στις 19.00 το απόγευμα.

Αγαπητοί και αγαπητές συνάδελφοι,

 

Ο δυναμισμός, η τόλμη, η επιμονή, η ευστροφία και η αισιοδοξία του μεγάλου ηγέτη Ελευθερίου Βενιζέλου αποτελούν αναμφίβολα πρότυπο προς μίμηση για όλες και όλους όσοι αγωνίζονται σήμερα στον δημόσιο στίβο.

Η πολιτική υποθήκη του Ελευθερίου Βενιζέλου εκτιμώ ότι αποτυπώνεται στην επιτύμβια πλάκα, που κοσμεί τον τάφο του. Ο ίδιος, σε αγόρευσή του στη Βουλή στις 28 Απριλίου 1932, είχε ζητήσει να αναγραφεί το εξής κείμενο, όπερ και εγένετο:

 «Αγαπητοί φίλοι, ο προκείμενος νεκρός ήταν ένας αληθινός άνδρας, με μεγάλο θάρρος, με αυτοπεποίθησιν και δι’ αυτόν και διά τον λαόν τον οποίον εκλήθη να κυβερνήση. Ίσως έκαμε πολλά σφάλματα, αλλά ποτέ δεν του απέλειψε το θάρρος, ποτέ δεν υπήρξε μοιρολάτρης, διότι δεν επερίμενε ποτέ από την μοίραν να ιδή την χώραν προηγμένην, αλλά έθεσεν εις την υπηρεσίαν αυτής όλον το πυρ το οποίον είχε μέσα του, κάθε δύναμιν ψυχικήν και σωματικήν».

 

Share

Αναρτήθηκε την Πέμπτη, 16 Οκτωβρίου, 2014 και έχει καταχώρηθεί στην κατηγορία ΟΜΙΛΙΕΣ. Μπορείτε να παρακολουθήσετε σχόλια για αυτή την ανάρτηση μέσω του RSS 2.0 feed. Μπορείτε να αφήσετε μια απάντηση , ή να κάνετε trackback από το site σας.

ΑΦΗΣΤΕ ΣΧΟΛΙO

ΑΚΟΛΟΥΘΑ ΜΕ ΣΤΑ SOCIAL NETWORK

ΑΡΧΕΙΟ

Polls

Σας αρέσει ο καινούργιος ιστότοπος

Δείτε αποτελέσματα

Loading ... Loading ...

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

Δεκεμβρίου 2017
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Νοε    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ

WebTV